Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM) Müdürü Prof. Dr. Ayşe Akın, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, şiddetin, tokat, yumruk, tekme ve dayak gibi fiziksel saldırıların yanı sıra, sindirme, sürekli küçümseme ve aşağılama, ailesinden ve arkadaşlarından tecrit etme, hareketlerini izleme ve kısıtlama, bilgiye ve yardıma erişimini engelleme gibi çok çeşitli alanlarda da olabileceğini söyledi.
Dünya genelinde 5 kadından birinin yaşamı boyunca şiddete maruz kaldığını anlatan Akın, bunun kimi zaman ciddi yaralanma ya da ölümle sonuçlanabildiğini belirtti. Akın, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından, Brezilya, Etyopya, Bangladeş, Japonya, Sırbistan gibi 11 ülkede 24 bin kadınla görüşülerek yapılan araştırmaya göre, “Japonya ve Sırbistan’da kadınların yüzde 13’ünün, Peru’da yüzde 61’inin fiziksel şiddete, Japon kadınların yüzde 6’sı ile Etyopyalı kadınların yüzde 59’unun cinsel şiddete, Japon kadınların yüzde 15’i ile Etyopyalı kadınların yüzde 71’inin fiziksel ve cinsel şiddete maruz kaldığını” belirtti.
Bir başka araştırmaya göre de şiddetin genellikle kadının kendi ailesinden veya tanıdığı biri tarafından uygulandığının tespit edildiğini ifade eden Akın, “Öldürülen kadınların yüzde 40-70’i yakın ilişki içinde olduğu partneri tarafından öldürülmektedir” dedi. Akın, Kenya’da haftada birden fazla, İspanya’da da her beş günde bir kadının, erkek partneri tarafından öldürüldüğünü söyledi.
“İLK CİNSEL İLİŞKİLERİ ZORLA...”
Her üç kadından en az birinin, hayatlarının bir noktasında dayak yediğini, seks yapmaya zorlandığını ya da farklı bir biçimde tacize uğradığını dile getiren Akın, kadınların yaklaşık yüzde 47’sinin ilk cinsel ilişkilerinin zorla olduğunu bildirdi.
Akın, Dünya Sağlık Örgütünün rakamlarına göre de her beş kadından birinin hayatlarında tecavüz veya tecavüz girişimine maruz kaldığını belirterek, ABD Adalet Bakanlığı verilerine göre ABD’de her 90 saniyede bir kadının tecavüze uğradığını, Avrupa Kadınlar Lobisi’nin araştırmasına göre de Fransa’da her yıl 25 bin kadının tecavüze uğradığını söyledi.
“Dünya Kadınları hakkında BM Çalışması”nda ABD’de her 15 saniyede bir kadının, genellikle kocası/partneri tarafından dövüldüğünü belirten Akın, Rusya’da 36 bin kadının her gün buna maruz kaldığına dikkati çekti. Akın, Pakistan’da kadınların yüzde 42’sinin şiddeti “kader” olarak gördüğünü, yüzde 33’ünün karşı koymak için çok çaresiz olduklarına inandığını söyledi.
“TÜRK KADINI DA ŞİDDETE MARUZ KALIYOR”
Türk kadınının da başta aile içi şiddet olmak üzere fiziksel, psikolojik ve sosyal statü gibi bir çok alanda şiddete maruz kaldığını öne süren Akın, Türkiye genelinde kadına karşı uygulanan şiddetin yüzde 30 ile yüzde 70 arasında değiştiğini, şiddetin hem kırsal alanda hem şehirlerde görüldüğünü söyledi.
Gençlerin, evlilerin, kırsal bölgede yaşayanların, eğitim düzeyi düşük veya çocuk sayısı 5’ten fazla olan kadınların fiziksel şiddeti daha fazla içselleştirdiğine dikkati çeken Akın, “Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması’nın sonuçlarına göre, Türkiye’de eşi tarafından dövülen kadınların yüzde 5.8’i yemeği yakarsa, yüzde 29.1’i eşine karşılık verirse, yüzde 27’si lüzumsuz para harcarsa, yüzde 23.2’si çocuklarının bakımını ihmal ederse, yüzde 16.3’ü cinsel ilişkiyi reddederse, yüzde 39.27’si ise bunlardan birini yaparsa fiziksel şiddeti haklı buluyor” dedi.
Akın, Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu’nun 2578 hanede yaptığı “Aile İçinde ve Toplumsal Alanda Şiddet” araştırmasına göre de evli ya da başından evlilik geçmiş kadınların yüzde 25.2’sinin, erkeklerin ise yüzde 6.1’inin eşlerinden fiziksel şiddet gördüğünü beyan ettiklerini söyledi. Sözel şiddet sıklığının ise kadınlarda yüzde 12.3 olduğunu anlatan Akın, şöyle devam etti:
“Çocuğu olan erişkinlerin yüzde 45.4’ü çocuklarına fiziksel şiddet uyguladığını bildirmiştir. Araştırmaya katılan 14 yaş ve üzeri kişilerin yüzde 70’inin de çocukluğunda anne babasından fiziksel şiddet gördüğü belirlenmiştir. Araştırmaya katılan 7-14 yaş grubu çocukların yaklaşık yarısının okulda, okul dışında şiddetin en az bir türüne maruz kaldığı görülmüştür.”
“ŞİDDET GÖRDÜĞÜNÜ SÖYLEYEMİYOR”
Kadınların uğradığı şiddeti genellikle kimseye anlatmadığını belirten Akın, “Şiddete uğrayan kadınların yüzde 20-70’i, WHO çalışması için kendileriyle görüşülene kadar hiç kimseye bundan bahsetmemiş. Mısır’da bu durumdaki kadınların yüzde 47’si konuyu hiç kimseye söylememiş. Şili’de tecavüze uğramış kadınların sadece yüzde 3’ü olayı polise bildirmiş” dedi.
Akın, kadınların yüzde 57’sinin fiziksel yaralar almasına rağmen bunlardan sadece yüzde 13’ünün tıbbi bakım gördüğünü ifade ederek, şunları kaydetti:
“Kadınlardan sadece yüzde 7’si yaşadıkları şiddet sonucunda yardım almak için bir sağlık merkezine ya da hastaneye başvurmuştur. Ulusal Mağdur Merkezi’nin araştırmasına göre, ABD’de kadınların yüzde 16’sı tecavüzü polise rapor etmektedir. Bildirmeyenlerin yaklaşık yüzde 50’si, isimlerinin ve özel ayrıntıların açıklanmayacağı garanti edilirse bunu yapacaklarını belirtmişlerdir. Avustralya’da 12 ay içinde fiziksel saldırıya uğramış kadınların yüzde 18’i bunu hiç kimseye söylememiştir. Rusya’da aile içi şiddet mağduru kadınların yüzde 40’ı kolluk kuvvetlerinden yardım talep etmemektedir.”
