Çizgi kahramanların en ünlüleri arasında yer alan “çelik adam” Superman, sanılanın aksine 1938 yılında değil 1933’te yaratıldı. İlk Superman, 1933 yılında yaratılmış kel bir karakterdi ve uzaydan üstün güçleri ile gelip dünyayı istila edecek bir kötü adam olarak düşünülmüştü. Jery Siegel ve Joe Shuster’ın tasarladığı bu içerik ilgi görmedi. Daha sonra tasarımları sürekli değişen Superman, Haziran 1938’de “DC Comics” isimli dergide ilk kez halka sunuldu.
Kostümünün tasarımı o dönemde sirklerde gösteri yapanların giydiği gibi tayt ve üzerine giydiği bir şort olarak düşünülen Superman’in kıyafeti Amerikan bayrağına gönderme yapmak için “mavi-kırmızı” idi. Yıllar boyunca birçok çizgi kahramanın kostümü değiştirilirken, Superman 68 yıl boyunca aynı kostümle boy gösterdi. Ancak, 1938’de göğsünde bir üçgen içinde adının baş harfi olan ve Amerikan polis rozetine benzetilen amblemi, zamanla elmas şeklindeki “S” harfine dönüştü.
İlk çıktığında çok güçlü ve hızlı olan, çok yükseğe zıplayan Superman, o günlerde şimdi olduğu gibi semalarda uçmuyordu. Ancak uçaklar gündelik hayata girince yazarlar Superman’i uçurmaya karar verdi. Superman, Nietzsche’nin önemli olanın fiziksel güç değil, erdem olduğunu savunan Ubermensch (üstün insan) kavramı temele alınarak yaratıldı.
Gerçek kimliğini gizlemek için gezegeni Kripton’dan geldikten sonra Clark Kent ismini kullanan çelik adama “Superman” ismini de Daily Planet gazetesinde birlikte çalıştığı büyük aşkı Lois Lane verdi.
EN ÇOK ELEŞTİRİLEN ÇİZGİ KAHRAMAN: BATMAN
Gerçek adı “Bruce Wayne” olan Batman de yine Superman gibi DC Comics dergisinde yayımlandı.
İlk çıkışı 27 Mayıs 1939 tarihinde olan yarasa adam, çizer Bob Kane ve yazar Bill Finger tarafından yaratıldı. Ancak çizgi romanlarda yaratıcısı olarak sadece Bob Kane’in adı geçti.
Batman’in gizli kimliği milyarder sanayici, çapkın ve hayırsever olan Bruce Wayne idi. Çocukken ailesinin öldürülmesine şahit olan Wayne, pek çok çeşiti alanda kendini eğittikten sonra yarasa temalı kostüm ve ekipmanları ile suça karşı savaşa başladı.
Superman’in başarısından sonra National Publications’ın editörlerine daha fazla süper kahraman yaratma görevi verilmesiyle ortaya çıkan Batman’in kostümünden yapılan düzenlemeyle kırmızı bölümler çıkarıldı ve yarasa adam, yüzünü kaplayan bir maske, pelerin ve eldivenle donandı.
İlk zamanlarda suçluların öldürülmesi ve zarar görmelerine merhamet göstermeyen, ateşli silahlar kullanan yarasa adam, şiddet ağırlıklı “Pulp” hikayelerinden ilham alındığı için sert mizaca sahipti. Batman, ortağı Robin’in gelmesiyle farklılaştı ve düşmanlarını öldürmeden gerekli dersi vermeye başladı.
Çizgi kahramanlarla ilgili iddialardan Batman de nasibini aldı. Psikolog Fredric Wertham’ın 1954 tarihli “Seduction of the Innocent” isimli kitabında okuyucunun çizgi romanlardaki suçlardan etkilenerek taklit etmeye çalıştığı ve bu tür kitapların gençlerin ahlakını bozduğu savları yer aldı.
Kitapta yer alan bir iddia ortalığı iyice karıştırdı. Batman ile ortağı Robin’in eşcinsel olduklarına ilişkin iddiada, “Görkemli bir ev, vazolarda güzel çiçekler ve bir uşak” yazan Wertham, bunun beraber yaşamak isteyen 2 eşcinselin rüyası” olduğunu savundu.
Sonraki yıllarda Batman’in Robin ile arasında böyle bir ilişki bulunmadığı yönünde açıklamalar getirildi. Bazı sanatçıların yayıncının karşıt durumuna rağmen Batman ile Robin’in eşcinsel olduğunu düşünen yazılar yazdı, hatta iddialar filmde yarasa adamı canlandıran aktör George Clooney’e dahi soru olarak yöneltildi.
NAZİ AJANI TENTEN
Belçikalı çizer Herge tarafından 1929 yılında yaratılan Tenten de 20. yüzyıl Avrupa çizgi romanlarının en ünlü kahramanlarındandı.
Serinin kahramanı, genç gazeteci ve gezgin Tenten’di. Ona maceralarında köpeği Milu ve arkadaşı Kaptan Haddock da eşlik ediyordu. Tarafsız görüşlere sahip gazeteci Tenten de diğer çizgi kahramanlar gibi değişik iddiaların merkezi oldu. Ölümünden kısa süre önce, eski Belçikalı Nazi iş birlikçisi Leon Degrelle Tenten’in aslında kendisinden ilham alınarak yaratıldığını savunarak tartışma yarattı. Degrelle gerçekten de Herge’i gazeteci olduğu dönemde tanıyordu. Ancak Tenten’in ilk hallerine kısmen de olsa Herge’in en küçük kardeşi ilham vermişti.
“Tenten’in Maceraları”nın ilk hikayeleri, ayrıca özellikle Avrupalı olmayanların karikatürize betimlemeleri gibi nedenlerden dolayı ırkçı ve sömürgeci eğilim taşıdığı yönünde de eleştirildi.
ŞİRİNLER’E ELEŞTİRİ
“Şirinler”, Belçikalı çizer Peyo tarafından 1958’de çizgi roman olarak yaratıldı.
1981’den itibaren televizyon ekranlarında gösterilen “Şirinler” büyük ilgi gördü. Yıllarca Türkiye’de de gösterilen ve beğeni ile izlenen çizgi film, başta ABD olmak üzere birçok ülkede, yüksek izlenme oranlarına rağmen gösterimden kaldırıldı.
“Şirinler” hakkındaki bir iddia uzun zaman tartışma yarattı. Bu iddiaya göre Şirinler’in İngilizce adı olan “smurf”, “kızıl bayrak altında yaşayan küçük adamlar” kelimelerinin baş harflerinden türetilmişti. Şirin babanın kırmızı şapkası, köyde mabet olmayışı, komünal bir yaşam sürmeleri, her şeyin el birliğiyle yapılışı ve hiç para kullanmayışları iddiaları tetikledi.
Kötü karakter Gargamel’in paraya karşı hırsının da komünal toplumun düşmanı olan kapitalizmi sembolize ettiği iddia edildi. Gargamel’in papaz cüppesi giyerek dini simgelediği, Şirinler’i sürekli yemek istediği için Amerika’ya benzetildiği savları da ortaya atılırken, İngilizce ismi “Azrail” olan, Gargamel’in kedisi Azman’ın Amerika’nın peşinden koşanların sembolü olduğu düşünüldü.
Belçikalı karikatürist Morris tarafından çizilen ve çizgi filmiyle de sevilen “Red Kit-Lucky Luke” de sevimli ve bilmiş beyaz atı Düldül ve saf, sürekli başını belaya sokan köpeği Rin Tin Tin ile beraber suçluların ve adaletsizliğin amansız düşmanıydı. Suçluları temsil eden Dalton kardeşlerin renk kattığı Red Kit’in maceralarında da temizlikçi, bekçi, ütücü, çöpçü gibi ikinci karakterlerin başka ırklardan olması eleştirildi.
