İSTANBUL - İlk adet kanamasıyla doğurganlık hayatı başlayan kadının hayatında gebelik ve emziklilik gibi önemli dönemler vardır. Vücut yağ miktarları daha doğdukları ilk günden itibaren erkeklerden daha fazla olan kadın bedeninin bu dönemlerden minimum düzeyde etkilenmesi, bebeğini sağlıklı bir şekilde dünyaya getirip, ona ilk 6 ay sadece anne sütü vererek sağlıklı gelişiminin sağlanabilmesi, menopozla gelen olumsuzluklardan minimum düzeyde etkilenmesi ve sağlıklı bir yaşlılık süreci geçirmesi beslenmesiyle yakından ilişkilidir.
Ergenlikle birlikte doğurganlık hayatı başlayan kadın bu dönemde hormonal dengeler nedeniyle çok erken yaşlarda kilo problemleriyle karşı karşıya kalabilmektedir. Bu dönemde hem büyüme ve gelişmenin devam etmesinin sağlanabilmesi hem de kilo sorunlarıyla karşı karşıya kalınmaması için beslenme sisteminde bu döneme has değişiklikler yapılmalıdır.
Ergenliği takiben gebelik döneminde anne adayının iki can taşıdığı gerekçesiyle aşırı beslenmesi, aile büyükleri ve çevredeki insanların aşırı ısrarları, anne adayının kilolarımı daha sonra veririm düşüncesiyle gereğinden fazla yemesi gibi uygulamalar gereğinden fazla kilo alınmasına ve doğumda problemler yaşanmasına neden olabilmektedir. Bunun tersi bir durum da yani yetersiz beslenme durumunda ise, bebeğin büyüme ve gelişmesi için gerekli olan besinlere, beslenme düzeni içerisinde daha az yer verilip, ihtiyacı olmayan besinlerin daha fazla tüketilmesi bebeğin sağlık durumunu, büyüme ve gelişmesini olumsuz etkileyebilmektedir.
Yine gebeliği takiben emziklilik döneminde süt verildiği ve sütün verimini ancak fazla miktarda besinin ve yüksek şeker içeren besinlerin sağlayabileceğinin düşünülmesi veya bu tarz telkinlerin aile büyükleri tarafından verilmesi ve uygulatılmaya çalışılması, anne adayının yanlış davranışlar sergilenmesine neden olacaktır. Ayrıca yine bu dönemdeki hatalı uygulamalar bebek beslenmesinde yeri doldurulamaz bir besin olan anne sütünün bebeğe yeterli düzeyde verilemeden kesilmesine neden olabilmektedir. Sonuçta ise kadın hem bu dönemi fazla kilolarla bitirmekte hem de bebeğini mucizevi bir besin olan anne sütünün yararlarından mahrum bırakmaktadır.
Kadının hayatındaki bir sonraki evre kadın için son derece önemli bir dönem olan menopozdur. Bu dönem kadın için her ay düzenli olarak gerçekleşen adet kanamalarının, kadınlık hormonu östrojenin salgılanmaması nedeniyle sonlandığı, vücutta fizyolojik ve psikolojik pek çok sorunun ortaya çıktığı, kilo problemlerinin yaşandığı, özellikle osteoporoz ve kalp damar hastalıkları gibi yaşam kalitesini ve süresini olumsuz etkileyen hastalık riskinin arttığı yaşam döngüsünün doğal bir evresidir.
Hormonların önemli etkileri olduğu kadın hayatında dünyanın her tarafında milyonlarca kadında görülen polikistik over (yumurtalık) sendromu adetin olmaması, vücutta tüylenme ve obeziteden oluşan bir hastalıktır. Toplumun önemli bir yüzdesinde görülmesine rağmen; varlığından çok az insanın haberdar olduğu polikistik over sendromu kadın için bir kilo alma veya verememe ya da anne olamama nedenidir ve üzerinde önemle ve ısrarla durulması gereken, beslenme yönü oldukça önemli bir problemdir.
Yapılan son çalışmalara göre kadınlar hayatlarının yaklaşık otuz bir yılını diyet yapmakla geçirmekte, büyük bir bölümü kilo almaktan korkarak, besinlerin kalorilerini sayarak, kilolarından memnunsuzluk yaşayarak hayatlarını sürdürmektedir. Bütün bu faktörler dikkate alındığında her yaş dönemi için kadın, hayatına sağlıklı beslenmeyi yerleştirmeli ve her evrede veya hastalık tablosunda, beslenme düzeninde birtakım değişiklikler, adaptasyonlar yaparak bu dönemleri sorunsuz geçirmeye çalışmalı ve muhakkak uzmanlardan yardım alınmalıdır.
Her dönemde beslenme programı farklılaşmakla birlikte temelde dikkat edilmesi gereken adımlar aşağıdaki gibidir:
* Sabah güne mutlaka kahvaltıyla başlayın. * Sofranızda besin çeşitliliği ve renk çeşitliliği oluşturun. * Üç ana ve üç ara öğünü mutlaka tüketmeye çalışın. * Egzersiz yapmayı vakit kaybı olarak değil, sağlıklı yaşamanın yolu olarak görmeye çalışın. * Diyetinizde bütün besin gruplarını (süt, sebze-meyve, et ve tahıl grubu) bulundurun. * Kilo vermek için kalorisi aşırı kısıtlı katı rejimler uygulamayın, yeterli ve dengeli programlarla zayıflamayı hedefleyin. * Şeker, tuz ve unlu gıdalardan mümkün olduğunca uzak durmaya çalışın. * Tuz ve sodyum alımınızı düşürün. * Az ve sık yiyin. * Bol su için.
