Bundan önce yakınlardaki Kostenki ve Avdeevo kazılarında da eski çağlardan kalma benzer sanat eserleri bulunmuştu.
Geç Taş Devri olarak bilinen dönem, insanların işlevsel aletlerin yanısıra dekorasyon amaçlı estetik değeri olan eserler de üretmeye başladığı bir dönem.
Rusya Bilimler Akademisi’nden arkeologların yürüttüğü kazıda keşfedilen eserlerden ikisi kadın olduğu düşünülen insan heykelcikleri.
Bu tip ‘Venüs’ heykelciklerine İspanya’nın dağlık bölgelerinden Sibirya’nın ücra köşelerine dek geniş bir coğrafyada rastlanıyor.
Fakat kültürel olarak ne anlama geldikleri konusunda antropologlar farklı görüşler öne sürüyorlar.
Zaraysk’teki heykelcikler eşya depolanan kovuklarda özenle gömülü halde bulundu.
Arkeologlar her birinin altında, güney istikametinde ince kumdan bir yuvarlağın, kuzey istikametinde ise demirden elde edilen kırmızı renkte bir pigmentin serpilmiş olduğunu söylüyor.
Biri tamamlanmış olan heykelcik yaklaşık 17 sm uzunluğunda. Tamamlanmadığı açıkça belli olan diğeri ise bunun yaklaşık yarısı büyüklüğünde.
Fakat her ikisi de Zaraysk yakınlarında yapılan daha önceki kazıların heykelcikleriyle benzerlikler gösterdiği için aralarında kültürel bir bağ olduğu düşünülüyor.
Kaliforniya Üniversitesi’nden antropolog Jeffrey Brantingham, “Zaraysk’de bulunan eserler tek kelimeyle muhteşem” diyor.
“Hem yapıldıkları malzeme açısından hem de şeklen çok nadir eserler oldukları anlaşılıyor; Geç Taş Devri dönemine eşi benzeri görülmedik bir pencere açıyorlar.”
